ӨНЕРКӘСІПТІК КӨЛІКТІҢ ҮЛЕСТІРІЛГЕН АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ КИБЕРТҰРАҚТЫЛЫҚ МОДЕЛІ

Аңдатпа

Өнеркәсіптік көліктің ақпараттық жүйелері жылжымалы құрам мен жол құрылғыларының телеметриясын, байланыс арналарын және диспетчерлік серверлерді біріктіреді, сондықтан деректердің қолжетімділігі мен тұтастығының бұзылуы тасымалды басқаруға әсер етеді. Зерттеудің мақсаты – өнеркәсіптік көліктің үлестірілген ақпараттық жүйесінің кибертұрақтылық моделін құру; модельде анықтау, оқшаулау және қалпына келтіру олардың кідіріс пен қолжетімділікке әсерімен бірге бағаланады, сондай-ақ модельді шабуылдар мен ақаулар сценарийлерінде зерттеу. STRIDE бойынша қатерлерді модельдеу, IEC 62443-3-2 тұжырымдамасы бойынша жүйені аймақтар мен арналарға бөлу және жеке хабарламалар деңгейіндегі дискретті-оқиғалық модельдеу қолданылды. Тәжірибелік материал – екі аймақтағы 80 телеметрия көзінен, желі ядросынан және диспетчерлік серверден тұратын жүйе моделінің 240 рет іске қосылуының нәтижелері; қолмен әрекет етуге негізделген базалық архитектура мен көздердің қарқындылығын шектеу, аймақ арналарындағы детекторлар, хабарламалардың түпнұсқалығын тексеру, автоматты оқшаулау және сервердің ыстық резерві бар ұсынылған архитектура салыстырылды. Бес сценарийдің төртеуінде ұсынылған архитектура орташа қолжетімділікті 0,996-дан төмен емес деңгейде сақтады, ал базалық архитектураның қолжетімділігі қолмен әрекет ету туралы қабылданған болжамдарда 0,20–0,80 болды; анықтау уақыты 0,65–3,65 с құрады. Жұқтыру тек бір аймақ ішінде таралғанда артықшылық алынбады. Түпнұсқалықты тексеру медианалық кідірісті берілген 0,5 мс-қа арттырды, алайда бір көзге секундына 1,8 хабарлама жүктеме кезінде және тексеруге 5 мс жұмсалғанда жалпы ағын сервердің өткізу қабілетінен асып, қолжетімділік толық жоғалды. Жұмыстың жаңалығы – өнеркәсіптік көліктің ақпараттық жүйесі үшін кибертұрақтылық көрсеткіштері мен қорғаныс шараларының пайдалану құнын шабуылдар мен ақауларды бөлек ескере отырып бірлесіп сандық бағалау. Практикалық маңызы – жүйенің өткізу қабілетін ескеріп қорғаныс шараларын таңдау тәртібі. Нәтижелер алдын ала белгіленген параметрлермен модельдеу арқылы алынды және жұмыс істеп тұрған кәсіпорын деректерінде тексеруді қажет етеді.